De ultieme gids voor het verzamelen van Miles Davis op vinyl
Miles Davis is een van de meest verzamelde artiesten in de geschiedenis van jazz op vinyl, met een oeuvre dat bijna vijf decennia baanbrekende muziek omvat. Van bebop tot cool jazz, van modale verkenningen tot jazzfusion: zijn studiowerk en live-opnamen zijn essentieel voor serieuze verzamelaars. Davis' uitgaven op Blue Note, Prestige, Columbia en Warner Bros. bevatten enkele van de meest gezochte en waardevolle jazzplaten ooit geperst.
Essentiële Miles Davis-albums op vinyl
Elke Miles Davis-collectie begint idealiter met 'Kind of Blue' (Columbia, 1959), het bestverkopende jazzalbum ooit en een meesterwerk van de modale jazz. 'Sketches of Spain' (1960) toont zijn orkestrale ambities, terwijl 'Milestones' (1958) de overgang naar modaal spel vastlegt. De Birth of the Cool-sessies, oorspronkelijk uitgebracht op 78-toeren en later gebundeld, definieerden de cool jazz-beweging. Voor zijn elektrische periode blijven 'Bitches Brew' (1970) en 'In a Silent Way' (1969) onmisbaar—beide revolutionaire fusion-uitingen die jazz voorgoed veranderden.
Zeldzame en waardevolle persingen
Eerste persingen van 'Kind of Blue' met het originele 'six-eye' Columbia-label brengen hoge prijzen op, vooral de zeldzame stereo-uitgave met de verkeerde snelheid op kant 1 (CS 8163). Vroege Prestige 10-inch LP's uit het begin van de jaren 1950, met name de gele label-persingen, zijn zeer gewild en kunnen duizenden dollars opbrengen. Blue Note-opnamen zoals 'Volume 1' (BLP 1501) met originele deep-groove-pressingen zijn extreem waardevol. Japanse persingen uit de jaren 1970 en 1980, met name van King en CBS/Sony, worden geprezen om hun superieure geluidskwaliteit en bevatten vaak obi-stroken die de waarde verhogen.
Tips voor verzamelaars
Bij Columbia-uitgaven controleer je op 'six-eye'-labels (1955-1962) versus latere '360 Sound'-labels om het persingsjaar te bepalen. Matrixnummers in de dead wax zijn cruciaal—let op stampercodes en initialen van de engineer zoals 'RL' (Robert Ludwig), die kunnen wijzen op audiophile-kwaliteit sneden. Prestige-uitgaven moet je controleren op labelkleurvariaties: gele labels (1951-1956) zijn het vroegst, daarna zilveren (1956-1961) en later blauw en rood. Verifieer altijd persingsfabriekscodes en catalogusnummers via discografie-databases zoals Discogs om vintage persingen te authenticeren.
Prijsgids en markttrends
Originele six-eye-persingen van 'Kind of Blue' in VG+-conditie verkopen doorgaans voor $150-$400, terwijl mint-exemplaren meer dan $1.000 kunnen opbrengen. Vroege Prestige gele label 10-inch LP's variëren van $500 tot $3.000, afhankelijk van titel en staat. Veelvoorkomende Columbia-heruitgaven uit de jaren 1970-1980 blijven betaalbaar rond $10-$30, en vormen daardoor goede instappunten voor beginnende verzamelaars. De markt voor Miles Davis-vinyl is stabiel en sterk gebleven, waarbij zeldzame mono-persingen en Japanse edities de afgelopen tien jaar gestaag in waarde zijn gestegen.
Belangrijke persingen en wat ze onderscheidt
Kind of Blue is het klassieke voorbeeld van een album waarbij kleine productiedetails een groot verschil maken. Vroege Amerikaanse persingen op Columbia zijn doorgaans herkenbaar aan het six-eye-label. Verzamelaars letten er nauwgezet op of de labels en de hoes de oorspronkelijke catalogusopmaak hebben, en niet de latere two-eye-herzieningen. Eerste oplagen worden bovendien in verband gebracht met de oorspronkelijke snelheidsfout op kant één, die bij veel latere heruitgaven is gecorrigeerd. Een gaaf exemplaar met six-eye-label en hoesdrukwerk dat volledig bij de periode past, behoort tot een andere verzamelcategorie dan de veel gangbaardere Columbia-heruitgaven uit de jaren zeventig. Round About Midnight is een andere titel waarbij het labeltijdperk cruciaal is. Originele Amerikaanse exemplaren zijn gekoppeld aan Columbia’s six-eye-label en de zware constructie uit de jaren vijftig, terwijl latere persingen two-eye-labels en ander hoesmateriaal kregen. Kenmerken als de diepe groef in het label kunnen ook helpen om vroege exemplaren van latere te onderscheiden, al verschilt dat per fabriek. Bij Prestige springt Cookin' with the Miles Davis Quintet eruit, omdat originele Amerikaanse mono-persingen doorgaans het geel-zwarte New Jersey-label van Prestige hebben, plus de karakteristieke RVG-stempel in de uitloopgroef. Latere heruitgaven uit de Bergenfield- of Fantasy-periode zijn nog altijd goed afspeelbaar en verzamelwaardig, maar missen de status en aantrekkingskracht van een eerste uitgave. Bitches Brew draait de zaken om: originelen zijn geen obscure eenmalige persingen, maar vroege Amerikaanse exemplaren betekenen doorgaans de eerste Columbia-uitgave, met het oorspronkelijke labelontwerp en de klaphoes, voordat latere recuts en nieuwe labeluitvoeringen in de jaren zeventig de norm werden.
Wat de prijs bepaalt
De staat van het exemplaar blijft de belangrijkste onderscheidende factor. Bij Miles Davis kan de sprong van VG naar VG+ de waarde van gewilde titels verdubbelen. Echt Near Mint-exemplaren brengen vaak nog een flinke meerprijs op, omdat zoveel originelen intensief zijn beluisterd. Ook een gave hoes is belangrijk, zeker bij klaphoezen zoals die van Bitches Brew of gelamineerde hoezen uit de jaren vijftig, waar ring wear, naadscheuren en beschreven oppervlakken de prijs snel drukken. Zeldzaamheid werkt niet voor het hele oeuvre op dezelfde manier. Een eerste Amerikaanse Columbia-persing met six-eye-label van een mijlpaalalbum kan in een degelijke verzamelstaat grofweg 150 tot 400 dollar opbrengen, terwijl een gewone latere heruitgave eerder rond de 20 tot 60 dollar blijft. Originele albums uit het Prestige- of Blue Note-tijdperk in authentieke eerste persing kunnen enkele honderden dollars opleveren. De best bewaarde exemplaren gaan soms nog aanzienlijk hoger, omdat het aanbod beperkt is en de vraag zowel van jazzliefhebbers als van fanatieke labelverzamelaars komt. Promokopieën kunnen een meerprijs opleveren wanneer ze duidelijk als zodanig zijn gemarkeerd en aantoonbaar vroeg zijn, maar niet elk exemplaar met een wit label of stempel schiet daardoor automatisch in waarde omhoog. Ook het land van persing speelt een rol: eerste Amerikaanse uitgaven voeren doorgaans de boventoon, terwijl kwalitatief hoogwaardige Japanse heruitgaven vaak betaalbaarder zijn en, afhankelijk van titel en serie, meestal zo’n 30 tot 100 dollar kosten. Gekleurd vinyl is bij vintage Miles over het algemeen minder relevant dan de status als eerste persing, de mastering en de volledigheid van het exemplaar.