A Night at the Opera Lp-waardegids: Zo Herken Je een Eerste Persing uit 1975 en Wat Jouw Queen-plaat Echt Waard Is

Het eerlijke antwoord voor de meeste lezers: een gedraaid exemplaar uit 1975 van A Night at the Opera is luisterplaat-geld waard, meestal minder dan een nieuwe heruitgave kost. Dat is een vuistregel, geen citaat, en volgt simpelweg uit het aanbod. Het album ging in de VS 3× Platinum en in het VK Platinum, en op Discogs hebben zo'n 29,900 gebruikers de Britse eerste persing (EMTC 103) in hun lijst staan en ongeveer 11,800 de meest voorkomende Amerikaanse persing (Elektra 7E-1053, persing Santa Maria). Bij zulke aantallen vindt een koper altijd wel een ander exemplaar.

Drie dingen tillen een exemplaar boven die basiswaarde uit:

• Staat en volledigheid. Een stille plaat in een ongescheurde, niet-verbleekte hoes met reliëfdruk en de originele fotohoes eromheen verkoopt veel makkelijker dan een versleten exemplaar zonder binnenhoes.
• Editie. Een echte eerste-staat UK-hoes, een nette Japanse persing met obi, de witte vinyl uit 1978 (Nederland) en de audiofiele heruitgaves (Mobile Fidelity, DCC) hebben elk hun eigen liefhebbers.
• Handtekeningen. Hier zit het echte geld. Elke gedocumenteerde verkoop in onderstaande tabel betreft een door de band gesigneerd exemplaar, en die prijzen volgen de handtekeningen, niet de persing.

De prijzen op deze pagina zijn gedateerde veilingresultaten met hun lotnummers. Vraagprijzen van marktplaatsen nemen we niet over.

In het VK verscheen het album op EMI, met catalogusnummer EMTC 103 op de rug, labels en achterhoes. Op de achterhoes staat ook EMI's internationale nummer 0C 066 ○ 97176. Er kwam geen monoversie en geen "PCS"- of "PMC"-nummer. Let op deze punten:

1. Tekst op de voorhoes. De eerste staat van de matte gatefold met reliëfdruk heeft geen regel "Crest design © Queen Productions Ltd 1975" op de voorkant. Discogs onderscheidt de herpersing uit 1975 juist aan die tekst. Staat die regel op jouw voorhoes, dan heb je een latere hoes uit 1975.
2. Binnenhoes. De eerste persing zat in een kartonnen fotohoes met drie uitgestanste hoeken, gemerkt EMTC 103 (I). De herpersing heeft vier afgeronde uitgestanste hoeken; weer een andere variant heeft er geen.
3. Matrixgroeven. Kant A YAX 5063, kant B YAX 5064, gestempeld, met BLAIR'S met de hand geëtst: de lacquers zijn gesneden door Chris Blair. Vroege exemplaren hebben doorgaans YAX 5063-2 en YAX 5064-2. Hogere nummers en de ets MR BLAIR'S CUT komen voor op herpersingen, maar een -3 duikt bij beide op, dus gebruik de tekst op de hoes als belangrijkste test.
4. Achterhoes. Een kleine ster (★) gedrukt onder het catalogusnummer, en de hoes is gedrukt door Garrod & Lofthouse. Garrod & Lofthouse drukte de hoezen; de platen zelf werden geperst door EMI.
5. Tekst in de gatefold. Bij de credits binnenin staat de regel "No Synthesisers!" en de opdracht van "I'm in Love with My Car" aan Johnathan Harris. Beide staan op elk exemplaar uit 1975, dus ze bevestigen het album, niet de persing.

Onze gids over matrix- en etsnummers legt uit hoe je gestempelde en geëtste codes leest, en het herkennen van eerste persingen behandelt de algemene methode.

In de VS verscheen het album bij Elektra als 7E-1053, op het butterfly-label, in een gatefold met reliëfdruk en zonder barcode op de achterkant. Meerdere fabrieken persten het album tegelijkertijd, en ze gelden allemaal als eerste persing. De fabriek is te zien aan een code, gedrukt op het label naast de matrix en herhaald in de dead wax:

• CSM: Columbia Records Pressing Plant, Santa Maria, Californië. Het meest voorkomende Amerikaanse exemplaar op Discogs.
• SP met het SRC-logo gestempeld in de dead wax: Specialty Records Corporation.
• CTH naast CSM in de dead wax: de Terre Haute-fabriek van Columbia.

De dead wax leest bijvoorbeeld als 7E-1053 A-4 CSM ESRTD 11 19 75. ESR staat voor Elektra Sound Recorders, waar de lacquers werden gesneden, TD is de snijtechnicus Terry Dunavan, en de datum is de snijdatum. Data uit november 1975 duiden op de eerste snede; een latere datum (één Discogs-vermelding toont 3-25-76 op kant B) duidt op een hersnede. Elektra stuurde in 1975 ook promo-exemplaren naar radiostations, en platenclubs brachten later hun eigen edities uit.

Canada had een eigen catalogusnummer, 7ES-1053, geperst door WEA Music of Canada met het butterfly-label en een gatefold met reliëfdruk. Onze gids over platenclub-edities laat zien hoe je een clubexemplaar herkent.

EMI-landen gebruikten EMI-nummers, Elektra-landen die van Elektra. De edities die je het vaakst tegenkomt:

• Nederland: EMI 5C 062-97176, geperst door EMI-Bovema Holland met een bedrukte binnenhoes. De dead wax draagt de Britse nummers YAX 5063 / YAX 5064 en de ets van Blair, dus is geperst vanaf de in het VK gesneden masters. Zo'n 7,900 Discogs-gebruikers hebben 'm in hun lijst staan.
• Duitsland: EMI 1C 062-97 176, EMI Electrola, dead wax 97176-A-0 en 97176-B-0 (sommige met "MANUFACTURED IN GERMANY"), met een bedrukte fotobinnenhoes.
• Frankrijk: de eerste Franse exemplaren (1976) droegen het Britse nummer EMTC 103 in een in het VK gedrukte hoes, geperst door Pathé Marconi in Chatou, met een zilveren prijssticker. Het Franse catalogusnummer 2C 068 97176 kwam op latere Franse exemplaren.
• Japan: Elektra P-10075E, geperst door Warner-Pioneer, met obi en een insert met songteksten. De gedrukte adviesprijs was ¥2,500.
• Australië: Elektra 7E-1053, geperst door WEA Records Pty, met eigen matrixnummers MX177224 / MX177225.
• Andere edities uit 1975–76 zijn onder meer Italië (EMI 3C 064-97176), Spanje (1 J 064-97176), Brazilië (EMI SXEMC 8030), Zweden (7C 072-97176), Argentinië, Mexico, Zuid-Afrika en Joegoslavië (Jugoton).

Geen van deze oplages was klein. Een eerste persing uit elk van deze landen is een origineel uit die periode en een prima luisterplaat; geen van allen is op zichzelf zeldzaam.

Discogs telt 249 vinylversies van A Night at the Opera. De tabel hieronder zet de eerste persingen per land op een rij, plus de Amerikaanse fabrieksvarianten, een promo, de gekleurde vinyl uit 1978 en de heruitgaves die ertoe doen, met de dead wax van kant A. Het gaat om herkenning, niet om prijzen.

De edities die het weten waard zijn:

• Witte vinyl uit 1978, Nederland (EMI 5C 062-97176), een beperkte oplage uit EMI Holland's reeks gekleurd vinyl. Op de gatefold zit een sticker met de tekst "Coloured Vinyl Inc. Extra Charge £1".
• Mobile Fidelity Sound Lab MFSL 1-067 (1982), een half-speed gemasterde editie. Op de hoes staat dat ze gesneden is vanaf de originele stereo-mastertape en in Japan geperst door JVC op "High Definition Super Vinyl".
• EMI 100 (1997), LPCENT 12, een 180 g Direct Metal Mastering-heruitgave uit EMI's eeuwfeestreeks.
• DCC Compact Classics LPZ-2072 (2000), een genummerde beperkte oplage, gemasterd door Steve Hoffman, gesneden door Kevin Gray en geperst bij RTI.
• Hollywood Records D000262001 (2008), een 180 g gatefold-heruitgave voor de VS en Canada.
• Virgin EMI 4720269 (2015), de half-speed editie: de remaster van Bob Ludwig uit 2011, op half speed gesneden door Miles Showell bij Abbey Road. De dead wax luidt MILES ABBEY ROAD ½ SPEED.
• 50-jarig jubileumeditie (2025), kristalhelder vinyl met gouden labels, uitgebracht op 17 oktober 2025 en op 18 oktober in het VK vanwege National Album Day (EMI 0602475946410; Hollywood D004842501 in de VS). De dead wax draagt hetzelfde nummer 4720269 en de ets MILES. ABBEY ROAD ½ SPEED, dus gebruikt deze editie dezelfde half-speed snede.

Onze uitleg over half-speed mastering behandelt wat dat proces wel en niet verandert.

Queen heeft A Night at the Opera in de jaren '70 of '80 nooit officieel als picture disc uitgebracht. De picture discs die opduiken, sommige met catalogusnummers zoals "EMTC 103P" of "LPCENT 12", staan op Discogs vermeld als unofficial releases. Hetzelfde geldt voor 27 van de in totaal 249 vinylversies, meestal persingen uit de jaren '70 en '80 uit Zuid-Korea, Taiwan en Maleisië. Het zijn goedkope curiosa, geen zeldzaamheden.

Voor je extra betaalt voor een "zeldzame" variant, check hem eerst aan de hand van de tabel hierboven. De officiële gekleurde persing uit de jaren '70 is de Nederlandse witte vinyl uit 1978, en de officiële half-speed persingen zijn die van Mobile Fidelity uit 1982 en de Abbey Road-snedes uit 2015 en 2025. Vraag de verkoper om foto's van de labels en de dead wax en vergelijk ze met de tabel. Onze gids over hoe herken je een fake of bootleg zet de alarmsignalen op een rij.

We vonden geen veiling- of persbericht van een ongesigneerd exemplaar dat boven de $5,000 verkocht; de hoogste gedocumenteerde verkoop is $10,001 voor een Nederlandse persing gesigneerd door alle vier de bandleden (RR Auction, oktober 2020). Alle gedocumenteerde verkopen betreffen door de band gesigneerde exemplaren, stuk voor stuk bij RR Auction, inclusief veilingkosten (buyer's premium):

Twee patronen vallen op. Ten eerste volgt de prijs de handtekeningen en hun herkomst, niet de persing: een Nederlandse persing bracht meer op dan de Britse exemplaren, en een exemplaar enkel gesigneerd door Mercury haalde $4,813. Ten tweede liggen de latere resultaten hoger: $2,231 en $3,369 in 2012–2013, $6,620 tot $7,500 in 2023–2025. Bij de meeste van deze kavels zat een echtheidscertificaat (REAL, PSA/DNA, Tracks); een gesigneerd exemplaar zonder certificaat is op dit niveau lastig te verkopen.

Voor een ongesigneerd exemplaar hangt de prijs af van dezelfde paar factoren als bij elke doorsnee classic-rock-lp:

• Speelconditie. "Bohemian Rhapsody" staat bijna aan het eind van kant B, vlak voor "God Save the Queen", en ligt dus in de binnenste groeven, waar slijtage en vervorming als eerste hoorbaar zijn. Speel de plaat af voordat je hem gaat graden.
• De hoes. De witte gatefold met reliëfdruk laat ring wear, vuil en vergeling makkelijk zien, en de rug en de bovenste naad scheuren snel. Een heldere, vlakke hoes zonder scheuren is hét grootste verschil tussen twee verder vergelijkbare exemplaren.
• De binnenhoes. De Britse en Nederlandse persingen kwamen met een bedrukte binnenhoes, de Japanse persing met obi en insert. Ontbreken deze onderdelen, dan is het exemplaar incompleet.
• Sealed exemplaren. Een écht sealed exemplaar uit 1975 is ongewoon, maar shrinkwrap is op zich geen bewijs van ouderdom. Onze gids over sealed lp's legt uit hoe je dat checkt.

Beoordeel de plaat en de hoes apart, volgens de Goldmine-norm; onze gids voor het graden van lp's neemt je stap voor stap mee. Weet je niet zeker welke editie je hebt, dan leest de VinylAI-app het label en catalogusnummer van een foto af en toont de bijpassende persing, zodat je de runout kunt vergelijken met die van jouw exemplaar.

Wil je verkopen, dan behandelt onze gids over hoe verkoop je lp's waar een gewoon origineel het beste van de hand gaat. Voor een gesigneerd exemplaar met herkomst is een veilinghuis voor handtekeningen de geijkte route.